Peter Verlinden, jarenlang een gezaghebbend journalist bij de VRT, docent aan de KULeuven en bekend om zijn buitenlandverslaggeving, onder meer over Congo, Rwanda en Burundi, bracht voor 20 leden van onze gilde een uitvoerige uiteenzetting over de rol die de massamedia spelen in onze samenleving.
Massamedia spelen een centrale rol. Ze informeren en vormen meningen. Maar zijn ze altijd vredesduiven die conflicten helpen oplossen? Of fungeren ze soms als bewuste of onbewuste ophitsers van oorlogstoestanden. Peter Verlinden bracht hier met enkele voorbeelden wat duidelijkheid.
Niet elk feit haalt het journaal of de voorpagina van de krant: nieuwswaarde, actualiteit, nabijheid, impact, emotie, en vroeger zelfs commerciële belangen bepalen wat gepubliceerd wordt. Redacties maken keuzes: een natuurramp in het buitenland krijgt sneller aandacht dan een gelijkaardig incident elders indien er landgenoten bij betrokken zijn. Nieuws dat aansluit bij wat het publiek verwacht of wil horen, wordt sneller gebracht. Maar toch mogen wij volgens Peter verwachten dat massamedia een betrouwbare gids zijn, al lukt dat niet altijd even goed.
Peter vernoemt als voorbeeld de genocide in Rwanda, een land dat hij zeer goed kent: in het begin van de genocide circuleerden er talloze foutieve en manipulatieve berichten over de betrokkenheid van Tutsi’s en Hutu’s, deels door gebrek aan betrouwbare bronnen maar soms ook door bewuste propaganda. Massamedia en sociale media kunnen, door onvolledig of foutief te berichten, bijdragen aan het aanwakkeren van haat of geweld. Journalisten moeten daarom extra waakzaam zijn en zich niet laten meeslepen door emoties of vooroordelen.
Wij hebben genoten van deze voordracht van Peter, zonder twijfel een ervaringsdeskundige bij uitstek als het gaat om internationale verslaggeving en het kritisch benaderen van nieuws. Hij weet als geen ander hoe belangrijk het is om feitelijke en objectieve journalistiek te bedrijven, vooral bij gevoelige thema’s zoals oorlog en vrede.
Ludo Camps, Landelijke gilde Engsbergen.,
